Co nowego w podatkach i które zmiany już obowiązują?
Najważniejszym bieżącym wyzwaniem dla przedsiębiorców jest wdrażany etapami Krajowy System e-Faktur (KSeF). Równolegle rząd zapowiada pakiet zmian podatkowych, który miałby wejść w życie od 2027 r. Obejmuje on między innymi nowe progi skali PIT, wyższą daninę solidarnościową, zmiany w CIT dla największych podmiotów oraz ograniczenie prawa do ryczałtu.
Te dwa obszary mają jednak różny status prawny. Obowiązek korzystania z KSeF jest już wdrażany, a terminy wystawiania faktur zależą od wielkości firmy i rodzaju sprzedaży. Natomiast propozycje dotyczące podatków od 2027 r. pozostają planami rządowymi. Ich szczegóły mogą się zmienić w toku prac legislacyjnych, dlatego nie należy traktować zapowiadanych stawek i progów jako obowiązującego prawa.
Dla firm oznacza to dwa rodzaje przygotowań: organizacyjne, związane z fakturowaniem, oraz analityczne, dotyczące możliwego wpływu przyszłych przepisów na rozliczenia. Warto oddzielić działania potrzebne już teraz od decyzji, które powinny poczekać na ostateczny kształt ustaw.
KSeF: jakie terminy dotyczą wystawiania i odbierania faktur?
KSeF to państwowy system służący do wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych. Obowiązek wystawiania faktur w systemie rozpoczął się 1 lutego 2026 r. dla firm, których sprzedaż w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł brutto. Dla większości pozostałych przedsiębiorców zasadniczym terminem jest 1 kwietnia 2026 r.
Wyjątek przejściowy dotyczy najmniejszych firm, których miesięczna sprzedaż dokumentowana fakturami nie przekracza 10 tys. zł brutto. Mogą one odroczyć obowiązek wystawiania faktur w KSeF do końca 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. system ma objąć również tę grupę. Przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy spełnia warunki wyłączenia, zamiast zakładać, że niewielka skala działalności automatycznie zwalnia go z przygotowań.
Ważne jest rozróżnienie między wystawianiem a odbieraniem dokumentów. Odbieranie faktur przez KSeF jest wymagane od 1 lutego 2026 r., również w przypadku wielu podmiotów, które dopiero później muszą rozpocząć wystawianie w systemie. W praktyce firma może więc być zobowiązana do obsługi faktur przychodzących, zanim obejmie ją termin wystawiania.
Od 1 stycznia 2027 r. ma zacząć obowiązywać także wymóg podawania numeru KSeF w przelewach dotyczących faktur opłacanych w mechanizmie podzielonej płatności. To kolejny powód, by uwzględnić nowe zasady nie tylko w programie fakturowym, lecz także w księgowości i procesach płatniczych.
Jak przygotować firmę do obowiązkowego KSeF?
Wdrożenie systemu nie sprowadza się do uzyskania dostępu do platformy. Faktura przechodzi przez proces sprzedaży, akceptacji, księgowania i zapłaty, dlatego zmiana może wymagać dostosowania kilku procedur. Im wcześniej firma przeanalizuje obieg dokumentów, tym łatwiej ograniczy ryzyko opóźnień i błędów.
- Sprawdź program fakturowy i ustal, czy obsługuje faktury ustrukturyzowane oraz wymianę danych z KSeF.
- Uporządkuj uprawnienia użytkowników, w tym dostęp osób wystawiających, zatwierdzających i odbierających dokumenty.
- Opisz obieg faktur od przygotowania dokumentu po jego zaksięgowanie i przekazanie do płatności.
- Przygotuj procedurę na niedostępność systemu, aby pracownicy wiedzieli, jak postępować w sytuacjach awaryjnych.
- Sprawdź procesy płatnicze, zwłaszcza obsługę faktur opłacanych w mechanizmie podzielonej płatności.
Warto przetestować rozwiązania przed rozpoczęciem obowiązkowego wystawiania faktur. Próby pozwalają wykryć problemy z uprawnieniami, konfiguracją oprogramowania czy przepływem informacji między sprzedażą a księgowością. Przygotowanie powinno objąć także pracowników, którzy na co dzień nie zajmują się podatkami, ale wystawiają lub zatwierdzają dokumenty.
Jakie zmiany w skali PIT są planowane od 2027 roku?
Rząd zapowiada zmianę progów skali podatkowej. W proponowanym modelu dochód do 130 tys. zł miałby być objęty stawką 12%, dochód powyżej 130 tys. zł do 150 tys. zł stawką 24%, a nadwyżka ponad 150 tys. zł stawką 32%. Kwota wolna miałaby pozostać na obecnym poziomie, czyli 30 tys. zł.
Obecnie stawka 32% zaczyna się po przekroczeniu progu 120 tys. zł. Przesunięcie początku tej stawki do 150 tys. zł i wprowadzenie dodatkowego przedziału 24% ma łagodzić wzrost obciążenia osób rozliczających się według skali w pobliżu obecnego progu. Według zapowiedzi reforma mogłaby objąć około 3,5 mln podatników.
Proponowane progi nie oznaczają, że cały dochód podatnika zostanie opodatkowany jedną stawką. Skala działa przedziałowo: kolejne stawki dotyczą odpowiednich części dochodu. Ostateczny wpływ zmian będzie zależał od przyjętych przepisów i indywidualnej sytuacji podatnika, w tym innych elementów rozliczenia. Ponieważ reforma jest na etapie planów, nie warto jeszcze zmieniać sposobu rozliczeń wyłącznie na podstawie zapowiadanych wartości.
Co planowane zmiany oznaczają dla firm i osób o wysokich dochodach?
Zapowiadany pakiet obejmuje także trzy rozwiązania dotyczące wybranych grup podatników. Każde z nich ma inny zakres, dlatego nie należy opisywać ich jako powszechnej podwyżki podatków dla wszystkich przedsiębiorców.
- Danina solidarnościowa miałaby wzrosnąć z 4% do 5% od nadwyżki dochodu ponad 1 mln zł. Zmiana dotyczyłaby osób osiągających bardzo wysokie dochody.
- Stawka CIT miałaby wzrosnąć z 19% do 22% dla wskazanych największych podatników, w tym podmiotów o przychodach przekraczających 50 mln euro rocznie oraz podatkowych grup kapitałowych. Nie jest to propozycja dotycząca wszystkich firm.
- Limit przychodów uprawniający do ryczałtu miałby zostać obniżony z 2 mln euro do 250 tys. euro rocznie. Może to ograniczyć dostępność tej formy opodatkowania dla części przedsiębiorców.
W przypadku ryczałtu sam poziom przychodów nie wystarczy do oceny skutków. Znaczenie mają także rodzaj działalności, właściwa stawka ryczałtu i struktura kosztów, których w tej formie opodatkowania co do zasady nie odlicza się tak jak przy rozliczeniu dochodu. Przedsiębiorca powinien więc porównać dostępne formy opodatkowania dopiero po poznaniu ostatecznych przepisów i uwzględnieniu własnych danych.
Co warto zrobić już teraz?
Najpilniejszym zadaniem jest ustalenie, jak KSeF wpływa na konkretną firmę. Należy zweryfikować termin obowiązkowego wystawiania faktur, pamiętając, że odbiór przez system jest wymagany wcześniej. Następnie warto sprawdzić oprogramowanie, uprawnienia, obieg dokumentów i procedury awaryjne. Przy planowaniu płatności trzeba uwzględnić również zapowiadany obowiązek podawania numeru KSeF przy przelewach związanych z mechanizmem podzielonej płatności od 2027 r.
Równolegle można przeanalizować, które z planowanych zmian potencjalnie dotyczą podatnika: skala PIT, danina solidarnościowa, CIT dla dużych podmiotów czy limit ryczałtu. Taką analizę warto traktować jako przygotowanie scenariuszy, a nie podstawę do przedwczesnej zmiany rozliczeń. KSeF wymaga działania zgodnie z obowiązującymi terminami, natomiast reformy zapowiadane na 2027 r. wymagają monitorowania do czasu uchwalenia przepisów.
Źródła
- https://ksef.podatki.gov.pl/informacje-ogolne-ksef-20/podstawy-prawne-oraz-kluczowe-terminy/
- https://ksef.podatki.gov.pl/etapy-wdrozenia-ksef/
- https://ksef.podatki.gov.pl/pytania-i-odpowiedzi-ksef-20/
- https://www.gov.pl/web/finanse/korzystne-zmiany-w-systemie-podatkowym
- https://ksef.podatki.gov.pl/media/tayom5lp/srody-z-ksef_modul-i_podstawowe-informacje-o-ksef.pdf